Tadeusz Pytlik, ps. Bem, w stopniu kapitana


Miło nam poinformować, że dotychczasowy porucznik Tadeusz Pytlik, którego rokrocznie spotykamy na naszych wspólnych AK-owskich obchodach na Suchej Polanie i w Zawadce (tutaj materiał filmowy), jak również ostatnio na II Myślenickich Spotkaniach z Historią w „Domu Greckim” w Myślenicach, został mianowany kapitanem. Nominację na kolejny stopień oficerski wręczył 30 stycznia 2018 r. w Starostwie Powiatowym w Myślenicach Komendant Uzupełnień WKU Oświęcim, ppłk Andrzej Bandoła, w imieniu Ministra Obrony Narodowej Antoniego Macierewicza. W czasie II wojny światowej jako kilkunastolatek pomagał (m.in. przenosił konspiracyjną prasę, lokalne meldunki, odbiornik radiowy czy akumulatory do zasilania radia) swojemu Ojcu, Franciszkowi Pytlikowi, ps. „Orzeł”, „Gołąb”, działającemu w strukturach terenowych Myślenickiego Obwodu Armii Krajowej „Murawa”. Kompanią terenową dowodził Władysław Słowik, ps. „Liścień”. Na przełomie lat 1948-49 był zastępcą dowódcy tajnej, antykomunistycznej organizacji młodzieżowej typu harcerskiego, działającej w naszym Liceum. Przyjął wtedy pseudonim „Bem”.

Organizacja zajmowała się przede wszystkim akcją ulotkową i informacyjną, a także wysyłaniem listów ostrzegawczych do działaczy komunistycznych. Ulotki i listy były pisane na maszynie lub ręcznie, a następnie stemplowano je dwiema pieczątkami: podłużną o treści „T.Z.H.P. I-sza Druż. „SĘPÓW” im. T. Kościuszki w MYŚLENICACH” oraz okrągłą z Krzyżem Harcerskim i napisem w otoku „Związek Harcerstwa Polskiego SĘPY”. Został aresztowany w grudniu 1949 r. przez funkcjonariuszy PUBP w Myślenicach. Funkcjonariusze UB rozpoczęli brutalne i poniżające przesłuchania, które trwały ponad miesiąc. Prowadzili je oficerowie śledczy PUBP w Myślenicach: starszy referent operacyjny, Witold Sikora, młodszy referent operacyjny, Stanisław Jędrzejczyk, chor. Stanisław Tomasik, Józef Szewczyk, Stefan Biały, Augustyn Kosowski, Tadeusz Łabaj, Marian Plinta, referent Adolf Koziński. Natomiast w WUBP w Krakowie T. Pytlika przesłuchiwali także oficerowie śledczy: Henryk Król, Feliks Sasnal, Bolesław Dudek i asesor Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Krakowie, chor. Jerzy Kulczycki.

Helena Wolińska / PAP / T. Gzell

Helena Wolińska/PAP/T. Gzell

Po zakończeniu śledztwa, 29 stycznia 1950 r. oficer śledczy PUBP w Myślenicach, por. S. Tomasik sporządził akt oskarżenia. „Bem” został oskarżony o najcięższe zbrodnie art. 14 & 1 i 2, art. 4 & 1 Dekretu z 13 VI 1946, art. 24 KKWP w związku z art. 259 KK, art. 257 & 1, KK art. 1 & 2 i 3 oraz art. 25 Dekretu z 13 VI 1946 r. W związku z powyższym zarzucono mu „założenie nielegalnego związku pod nazwą TZHP ”Sępy” i działanie w tym związku mającym na celu zmianę przemocą ustroju Państwa Polskiego, posiadanie broni, zamiar kradzieży i kradzież zupy w proszku”. W dniach 13-16 marca 1950 r. przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie odbył się proces. Na czele składu stał mjr Stanisław Hollitscher, oskarżał podprokurator WPR, kpt. Stanisław Węglarz. Po ostatniej rozprawie i zakończeniu przewodu, 16 marca 1950 r. sędziowie wydali wyrok trzy lata więzienia. Po ogłoszeniu wyroku jeden z obrońców, adwokat Maksymilian Przybylski odwołał się do Najwyższego Sądu Wojskowego, podając w uzasadnieniu, że sąd naruszył prawo, skazując na więzienie dzieci. W czasie pobytu w więzieniu sprawą TZHP “Sępy” interesowała się Naczelna Prokuratura Wojskowa i oskarżająca w tzw. mordach sądowych prokurator, mjr Helena Wolińska, która zażądała przesłania akt sprawy do rozpoznania. W dniu 24 kwietnia 1950 r. podprokurator WPR, kpt. Irena Golczewska wydała nakaz wykonania kary wobec T. Pytlika. Odsiadywał on swój wyrok w więzieniach: Montelupich, Tarnowie, Wronkach (7 miesięcy w pojedynczej celi), w Potulicach i Jaworznie. Opuścił Jaworzno, mimo podjętych przez Rodziców starań o wcześniejsze zwolnienie, dopiero 25 sierpnia 1952 r. Po zwolnieniu z więzienia został wcielony do Karnych Batalionów Wojska Polskiego i zmuszony do pracy w kopalniach węgla, gdzie przebywał 27 miesięcy.

Następnie był szykanowany, zatrzymywany i podejrzewany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa o działalność opozycyjną, skierowaną przeciwko “władzy ludowej”. W środowisko b. członków TZHP „Sępy” Bezpieka wprowadziła TW „Maszyna”, który zbierał i przekazywał funkcjonariuszom SB informacje na ich temat. Obserwację powierzono też oficerowi operacyjnemu SB, Edwardowi Śpiewakowi, który do 31 stycznia 1963 r. miał zebrać informacje. Od 30 grudnia 1970 r. był inwigilowany przez funkcjonariuszy Referatu SB Komendy Powiatowej MO w Myślenicach. Powodem podjęcia działań inwigilacyjnych była dla SB jego „niepewność polityczna”. Informacje dotyczące jego osoby zbierali TW „Witek” i „Wiarus”, zaś przyjmowali je oficerowie SB: ppor. Adam Wilfart i ppor. Edward Śpiewak. Na mocy postanowienia z 5 marca 1992 r. Sąd Wojewódzki w Krakowie unieważnił wyrok WSR w stosunku do T. Pytlika i zakwalifikował Jego działalność jako walkę o niepodległość Polski.